|
براي استقرار اين استاندارد، ابتدا بايد آموزشهاي لازم براي پرسنل کليدي سازمان، برگزار شود. سپس نسبت به تشکيل کميته حفاظت فني و بهداشت کار در سازمان، اقدام نمود. اين کميته، همراستا با کميته راهبري سازمان، وظيفه دارد تا شناخت اوليه و کاملي از سازمان و خطرات ناشي از کار در سازمان و مرتبط با سازمان را بدست آورده، و اقدامات لازم براي تعريف خط مشي ايمني و بهداشت حرفهاي سازمان و مشخص نمودن اهداف ايمني و بهداشت سازمان را بعمل آورد.
در مرحله آموزش و آماده سازي سازمان، حتماً بايد به ايجاد فرهنگ ايمني و بهداشت در سازمان، توجه ويژه شود. اين موضوع، هم بايد مورد توجه مديران سازمان باشد و هم پرسنل. نبايد تصور شود، ايمني و بهداشت کار، تنها يک شعار است و يا يک سري مقررات دست و پاگير. در اين مرحله ميبايست با يادآوري حوادث تلخي که در سازمان اتفاق افتاده و بيان حوادثي که در سازمانهاي مشابه، اتفاق افتاده و عوارض بسيار سختي که از اين حوادث بجا مانده است، اهميت رعايت ايمني و بهداشت کار، را براي همگان، مشخص کرد.
در مرحله تشکيل کميته حفاظت فني و بهداشت کار، ميبايست توجه ويژهاي نيز به تدوين آييننامه کميته حفاظت فني و بهداشت کار، داشت. تشکيل کميته حفاظت فني و بهداشت کار و تدوين آييننامه آن، دو حسن براي سازمان خواهد داشت: اول اينکه سازمان مطابق قوانين کار و اداره بهداشت، عمل نموده و در جريان بازرسيهاي کارشناسان اداره بهداشت و اداره کار، گزارشهاي منفي و يا احکام حقوقي براي جلوگيري از فعاليت سازمان، صادر نخواهد شد. دوم اينکه حرکت سازمان بسمت استقرار استاندارد ايمني و بهداشت شغلي و دريافت گواهينامه OHSAS سهلتر و مطمئنتر خواهد شد.
برخي از مواد آييننامه کميته حفاظت فني و بهداشت کار، در انتهاي اين مطلب، آورده شده است، ليکن تمامي سازمانها بايستي توجه داشته باشند در زمان تدوين اين آييننامه، بايستي همواره آخرين تغييرات آنرا را در نظر گرفته و آييننامه را مطابق آخرين تغييرات، تنظيم نمايند.
گام سوم براي استقرار، طرحريزي سيستم و مستندسازي است. در اين مرحله، بهترين حالت آنست که مشاور، در تمامي مراحل طرحريزي و مستندسازي، نظر اعضاي کميته حفاظت فني و بهداشت کار سازمان را جويا شود. بخصوص در بحث ارزيابي ريسکهاي شغلي يا Risk Assessment و متد انتخابي براي اين فرآيند را با اين اعضا، به مشورت گذاشته و بتواند از اين طريق، تمامي خطرات بالقوه و بالفعل سازمان را شناسايي و پوشش دهد. ( در اين مرحله، نبايد از الزامات قانوني غافل بود!) در هنگام ارزيابي ريسکهاي شغلي، بايد توجه ويژهاي به تمامي خطرات داشت. در حال حاضر و مطابق آخرين ورژن استاندارد OHSAS18002 که مربوط به سال 2008 ميباشد، انواع خطرات به چهار گروه اصلي تقسيم بندي شدهاند:
خطرات فيزيکي يا Physical hazards که شامل اين موارد است:
سطوح ناصاف يا لغزنده، کار در ارتفاع، سقوط اجسام از ارتفاع، فضاي ناکافي براي کار، ارگونومي ضعيف سازمان، حمل دستي بار، انجام يک کار به دفعات زياد، گيرافتادن در بين وسايل و متعلقات مربوط به وسايل، خطرات حمل و نقل و اياب و ذهاب، آتش سوزي و انفجار، منابع انرژي مضر مانند برق، تشعشع، سر و صدا و لرزش، انرژيهايي که ذخيره شدهاند و ميتوانند بسرعت آزاد شوند و باعث صدمه به انسان شوند، وظايف تکراري و مداوم که ميتواند موجب اخلال در اندام انسان شوند، خشونت در محبط کار، تابش يونهاي پر انرژي مانند اشعه ايکس يا اشعه گاما که ميتواند ناشي از مواد راديواکتيو يا ماشينهاي توليد کننده اين اشعهها باشد، امواج راديويي، امواج نوري و امواج مغناطيسي.
خطرات شيميايي يا Chemical hazards که شامل اين موارد است:
مواد خطرناک براي سلامتي يا ايمني ناشي از استنشاق بخار، گاز يا ذرات معلق و يا تماس بدن انسان با اين مواد و جذب آنها توسط بدن و نيز بلعيدن اين مواد خطرناک و يا نگهداري اين مواد و تخريب آنها به مرور زمان و ايجاد بيماري براي انسان.
خطرات زيست شناختي يا Biological hazards که شامل اين موارد است:
عوامل بيولوژيکي، آلرژيزا و پاتوژنها (باکتريها و ويروسهاي بيماريزا)
انتقال باکتريها و ويروسهاي بيماريزا از طريق استنشاق، تماس بدن با سرنگهاي آلوده، گزيده شدن توسط حشرات و يا خوردن و بلعيدن غذاهاي آلوده.
خطرات روان شناختي يا Psychosocial hazard که شامل اين موارد است:
موقعيتهايي که ميتواند منجر به شرايط رواني منفي در اجتماع گردد شامل: استرس، اضظراب، خستگي و افسردگي ناشي از حجم کاري زياد، عدم ارتباط پرسنل با ديگر همکاران خود، محيط فيزيکي کار، خشونت در محيط کار و يا ترس و ارعاب.
البته نبايد تصور شود که موارد فوق، شامل تمامي خطرات ميباشد و بايستي شرايط و محيط کاري سازمان کاملاً مورد ارزيابي دقيق قرار گرفته و ساير خطرات ممکن نيز، شناسايي و ارزيابي گردد.
در گام چهارم، سازمان ميبايست اهتمام ويژه اي به اقدامات اصلاحي و پيشگيرانه، براي کاهش عدد RPN ريسکهاي شناسايي شده داشته باشد. اين اقدامات اصلاحي، ميتواند از آموزش پرسنل، تغيير در ساختار سازماني شرکت، تغيير در شرايط فيزيکي کار و . . . باشد ليکن اجراي بموقع و درست آنها همراه با مستندسازي صحيح، رمز موفقيت سازمان در انجام اقدامات اصلاحي و پيشگيرانه است.
گام پنجم، انجام مميزي داخلي و تهيه گزارش آن است. مميزي داخلي که براي اولين بار در سازمان انجام ميشود، حتماً بايد تحت نظارت مشاور باشد تا خروجي فرآيند مميزي، اطلاعات مفيدي باشد که بتواند نقاط ضعف سازمان را بخوبي شناسايي و برطرف نمايد. برگزاري جلسه بازنگري مديريت و اتخاذ تصميم هاي استراتژيک، ميتواند راه رسيدن به محيط ايمن براي سازمان را در آينده، هموارتر نموده و افق روشني براي سازمان، ترسيم نمايد. |